Voor wie niet mee wil met de stroom

Zodra je wakker bent geworden, hebt ontbeten en rustig bent opgestart, wacht de schreeuwerige buitenwereld op jouw komst. Er zijn doelen te behalen vandaag. De to-do lijst ligt klaar, de mailbox is gevuld en er staan deze week meerdere sociale activiteiten op de planning. Er is geen tijd om uit te rusten, en genieten van een zelfgemaakte maaltijd zit er ook niet in. Je hoopt opslag te krijgen en zet daarom al maanden je beste beentje voor. Jammer genoeg heeft de grote baas het nog niet echt opgemerkt. Ach, het is weer een nieuwe ronde met nieuwe kansen. Voor de opleiding (die je volgt naast je werk) moet je nog een essay inleveren. Je nichtje viert haar verjaardag dit weekend, daar moet je ook nog een cadeautje voor kopen. En vergeet niet om er een lief kaartje bij te doen, dat wordt gewaardeerd. Die collega van de verkoopafdeling gaat vandaag met zwangerschapsverlof. Misschien is het vriendelijk om nog gauw een bon voor haar te halen. Vanavond kun je trouwens ook niet met lege handen aankomen op het diner dat je schoonouders hebben georganiseerd. Wie doet dat dan ook doordeweeks? Alsof je niets beters te doen hebt. Ze zullen wel weer gaan beginnen over het moeten kopen van een huis. Je kan je vaste lasten amper betalen, laat staan een hypotheek afsluiten. Waar blijft al dat geld eigenlijk? Je werkt veertig uur, maar er is telkens nog wat maand over aan het eind van je salaris. Goh, wat gek dat je daar nu opeens bij stilstaat. Zou het tijd worden voor een interventie met jezelf?

Een onuitgesproken verlangen

We naderen het einde van het jaar. Voor velen is de kerstvakantie nu officieel begonnen. Buiten is het guur en koud. Binnen is het behaaglijk en warm. De pleinen zijn gezellig verlicht en op iedere hoek van de straat staan kraampjes waar je verse oliebollen kan krijgen. Kinderen hebben pret op de schaatsbaan, terwijl de ouders genieten van een warme chocolademelk met slagroom. Mensen zoeken elkaar op, of keren juist meer in zichzelf. Dit is de tijd van verbinding, verstilling en reflectie. Een zachte periode waarin we wat verdraagzamer zijn voor elkaar. We hoeven even niet te denken aan alles wat moet, maar mogen het tempo laten zakken. We trekken onszelf terug in onze veilige cocon. Daar waar het knus, prettig en comfortabel aanvoelt, en waar je helemaal jezelf kan zijn. Als we hier ieder jaar opnieuw zo naar snakken, waarom doen we het de rest van het jaar dan anders?

Er hangt al een poosje iets in de lucht. Een onuitgesproken verlangen naar een beter tijdperk, met meer rust en ruimte voor autonomie. De noodzaak om te vertragen is overal voelbaar. Juist nu de wereld zich in een razendsnel tempo blijft ontwikkelen. Een tempo dat nooit door een mens kan worden bijgebeend, zelfs al zou hij dat willen. We zijn zo ver van onze kern geraakt, dat het een lange weg is om daar naar terug te keren. Toch is het belangrijk dat we aan deze reis gaan beginnen. Op de eerste plaats voor ons eigen welzijn, maar ook voor de generaties die in onze voetsporen zullen treden. Willen we echt op deze manier doorgaan, of zijn er andere manieren om een vervuld leven te leiden? Weten we eigenlijk wel wat een vervuld leven is?

Buiten de etalage 

Als je een blik werpt op de huidige maatschappij, zou je haast denken dat geluk te koop is. Een rondje door het winkelcentrum lopen of vijf minuten naar de radio luisteren is vaak al genoeg om te voelen dat je tekortschiet. Supermarkten boksen tegen elkaar op door middel van slimme campagnes en marketingstrategieën. We worden gelokt door zogenaamde stuntprijzen en krijgen daardoor het gevoel dat we iets winnen. Dat we goed bezig zijn door op de aanbiedingen te letten. In de kledingwinkels ligt iedere maand een gloednieuwe collectie te blinken. Ons wordt verteld dat het belangrijk is om de laatste modetrends te volgen. ''Reputatie is alles!'' En vergeet niet om een abonnement af te sluiten bij die gave streamingdienst. Je doet echt niet meer mee als je thuis nog ouderwetse plaatjes draait. Met al dat reclame geweld, is het niet zo vreemd dat we niet meer weten waar het echte geluk ligt. Het is bijna onmogelijk om onszelf volledig af te sluiten van deze ruis, omdat het niet alleen het kapitalisme is dat ons op het verkeerde been zet. Soms zijn het zelfs de gesprekken met familie en vrienden die zorgen voor innerlijke onvrede. Doordat we zo diep in het systeem zitten, maken we onszelf en anderen wijs dat we succesvol moeten zijn om geluk te ervaren. En met succesvol zijn bedoel ik: geld in overvloed verdienen, zodat je spullen in overvloed kunt kopen. De meeste gesprekken gaan niet meer over verdieping, maar over het vergelijken van elkaars leven. Wie doet het beter? En hoe kunnen we degenen die "achterlopen" ervan overtuigen dat ze een tandje bij moeten zetten?

Als we diep in onszelf keren kunnen we allemaal met eerlijkheid toegeven dat geluk vooral ligt in de kleine momenten. Een warme kop thee en een spannend boek. Gezellig op de bank met onze huisdieren terwijl we een komische film kijken. De heerlijke geur van een versgebakken appeltaart die zich door het huis verspreidt. De glimlach die we krijgen van een voorbijganger op straat wanneer we boodschappen gaan doen. De warmte van een familie die zich heeft verzameld rondom een mooi gedekte tafel. 
Het is niet ingewikkeld. We worden alleen continu afgeleid door economische heersers die graag geld van ons willen. Want je leven vullen is nu eenmaal makkelijker dan je leven vérvullen. Laten we komend jaar niet kiezen voor makkelijk, maar voor een leven vol betekenis, voldoening en zingeving. 

Kernaspecten van een vervuld leven

Vervulling vind je wanneer je jezelf volgt en leeft zoals jij dat wilt. Vaak door het stellen van doelen, het onderhouden van sterke relaties, het helpen van anderen, en het leven in lijn met je eigen normen, waarden en passies. Het gaat niet enkel om geluk, maar om een dieper gevoel dat je leven waardevol is. Zelf als het niet altijd perfect gaat. 

Zingeving

In deze consumptiegerichte wereld verliezen veel mensen het gevoel van zingeving. We weten zelfs niet meer wat zingeving betekent, omdat dit begrip tegenwoordig verkeerd wordt geïnterpreteerd. Zingeving wordt gekoppeld aan succes, materiële rijkdom en werk. In veel moderne samenlevingen betekent het hebben van een groot huis, dure auto en luxe spullen: je doet het goed. De consumptiemaatschappij heeft er belang bij dat mensen blijven kopen. Reclame en marketing associëren spullen met geluk, status en vervulling. Materialisme wordt op deze manier cultureel versterkt als 'het goede leven', terwijl innerlijke vervulling nauwelijks wordt gepromoot. Zingeving wordt extern gezocht, terwijl het van binnenuit ontstaat. Dat zingeving ook vaak met werk wordt gelijkgesteld is gek, omdat werk eigenlijk een cultureel geconstrueerd concept is. Wie hard werkt, wordt gezien als verantwoordelijk en deugdzaam. Wie weinig werkt, krijgt soms een morele afkeuring. Daardoor is er een koppeling ontstaan tussen werk en persoonlijke waarde of zingeving, terwijl het eigenlijk een middel is om in levensonderhoud te voorzien. Het kán betekenis bieden, maar werken is niet automatisch een bron van vervulling. Het is een middel, geen doel. 

Zingeving is het proces waarbij iemand betekenis, doel of richting ervaart in het leven. Het gaat niet alleen om wat je doet, maar vooral om waarom je iets doet en hoe dat bijdraagt aan een gevoel van vervulling of betekenis. Zingeving kan verschillen per persoon. Wat voor de een waardevol is, kan voor een ander leeg zijn. Het is daarom erg belangrijk om te onderzoeken wat voor jou van belang is, en je hierbij niet te laten leiden door anderen.

Bronnen van zingeving

• Relaties: verbinding met vrienden, familie, gemeenschap.

• Geloof of spiritualiteit: een gevoel van verbondenheid met iets dat groter is dan jijzelf

• Creativiteit en zelfontwikkeling: jezelf uitdrukken, groeien, leren en ontdekken

• Bijdragen aan de samenleving: vrijwilligerswerk, een goed doel steunen, kennis delen, praten over maatschappelijke vraagstukken.

• Hobby's: iets doen wat je leuk vindt. Je passie volgen.

Authenticiteit

Authenticiteit betekent: eerlijk en trouw zijn aan jezelf. Het gaat om handelen, denken en voelen op een manier die overeenkomt met wie jij werkelijk bent, in plaats van te voldoen aan wat anderen van je verwachten of wat de maatschappij voorschrijft. Je accepteert jezelf, inclusief je zwaktes, onzekerheden en imperfecties. Authentiek zijn is niet hetzelfde als succesvol zijn. Het draait om echtheid, niet om impressies of prestaties. Een authentiek leven helpt om stress te verminderen in een maatschappij die veel nadruk legt op presteren en vergelijken. 

Doelen en dromen

Doelen en dromen geven ons leven richting en betekenis, maar alleen als ze echt van onszelf komen. Ze hoeven niet groots of wereldschokkend te zijn, het gaat erom dat ze in lijn liggen met wie we zijn. Bijvoorbeeld: Anna droomt van een klein groen plekje in haar buurt waar kinderen kunnen ontdekken wat groeit en waar mensen tot rust komen. Haar doel is eenvoudig, maar authentiek. Het brengt haar voldoening, verbinding met anderen en het gevoel dat haar leven ertoe doet. Zo kan een persoonlijk streven al diepe vervulling geven.

Verbinding

Mensen zijn sociale wezens. verbinding geeft ons een gevoel van veiligheid. Door contact met anderen voelen we ons gezien, gehoord en gewaardeerd. Verbinding helpt ons ook om:

• Zelfvertrouwen en veerkracht op te bouwen
• Stress en eenzaamheid te verminderen 
• Een gevoel van doel en zingeving te ervaren

Niet iedereen heeft zin in veel sociaal contact. Voor een introvert kan het heel moeilijk zijn om verbinding te maken, terwijl dit bij een extravert bijna vanzelf gaat. Daarom is het belangrijk om gehoor te geven aan je eigen behoeften. Jij bent bijzonder op je eigen manier. Je mag iemand bewonderen voor zijn of haar sociale vaardigheden, maar jij hoeft niet op diegene te lijken. Verbinding kan ook klein zijn. Je hoeft geen grote evenementen te organiseren of een groot netwerk te hebben om verbinding te ervaren. Je kan contactmomenten aangaan door: 

• Een oprecht gesprek te voeren met een buur of collega

• Een lach uit te wisselen met een vreemde

• Samen koffie te drinken of een wandeling te maken

• Aandachtig te luisteren naar een vriend of familielid

Deze kleine momenten voeden de behoefte aan verbondenheid en kunnen net zo betekenisvol zijn als grote, officiële vormen van gemeenschap. 

Bijdrage

Een bijdrage leveren betekent dat je iets toevoegt, geeft of doet dat waarde heeft voor anderen of voor een groter geheel. Het gaat erom dat jouw aanwezigheid en handelingen een verschil maken, hoe groot of klein ook. Een luisterend oor bieden aan een vriend, een boodschap doen voor een zieke buurvrouw, voedsel doneren aan mensen die het financieel moeilijk hebben. Het zijn allemaal kleine bijdragen die betekenis geven aan het leven. Juist deze eenvoudige handelingen laten voelen dat je ertoe doet. 

Zelfontdekking

Zelfontdekking gaat over het leren kennen van jezelf, je waarden, voorkeuren, talenten en grenzen. Het vraagt om bewust stil te staan en te observeren. Wanneer voel je energie en vreugde, en wanneer voel je dit juist niet? Je kunt dit doen door middel van kleine experimenten en reflecties. Een nieuwe hobby uitproberen, dagboekschrijven, alleen wandelen, of simpelweg aandachtig luisteren naar je eigen gedachten en gevoelens. Door dit regelmatig te oefenen, ontdek je wat bij je past, waar je grenzen liggen, en wat je echt inspireert. Zo ontstaat een dieper begrip van jezelf, dat niet afhankelijk is van wat de wereld van je verwacht.

Mijn vervulde leven 

Voor mij persoonlijk was dit een jaar van vallen en opstaan. Komend jaar zal waarschijnlijk niet anders zijn. Het is nog steeds mijn missie om een weg te vinden in deze chaotische, maar toch ook interessante wereld. Ik doe de dingen net iets anders dan de rest. Dit is soms eenzaam, maar ik voel dat het tij begint te keren. Ik ervaar de laatste tijd dat anderen zich herkennen in mijn verhaal. Steeds meer mensen worden zich bewust van de schade die de maatschappij ons aanricht. De lat ligt te hoog, waardoor we allemaal uiteindelijk worden geconfronteerd met mentale en fysieke uitputting. Mensen zoeken naar antwoorden. We willen weten hoe het kan dat we onszelf zo slecht voelen. Waarom we geen energie meer hebben voor de dingen waarvan we zouden moeten opladen. We lezen zelfhulpboeken over gezond leven, mindfulness en het in balans brengen van onze hormonen. We lopen de deur plat bij de huisarts en investeren in psychologische trajecten en retraites, in de hoop dat het ons verlost van dat onrustige gevoel. Vroeg of laat komen we erachter dat we ons leven drastisch zullen moeten veranderen. 

Ondanks mijn kritische blik op hoe we met z'n allen leven, heb ik hoop voor de toekomst. Het feit dat mensen met elkaar in gesprek gaan over hoe het anders kan, en hun eigen leven al bewust anders inrichten, motiveert mij om te blijven schrijven. Veilig, vanuit mijn eigen eiland. Ik leef in het klein en ben hiermee tevreden. Ik voel verbinding met een groep mensen waar ik veel om geef. Ik haal plezier uit het proberen van recepten, het lezen van boeken, wandelen met de hond, op pad gaan met vrienden en het delen van mijn kijk op het leven via mijn eigen platform. Dat is mijn vervulling. Wat is die van jou?