Druk, maar niet verbonden

Het jaar 2025 is nu echt bijna afgerond. Over een paar dagen beginnen we massaal met onze goede voornemens en wordt het tempo langzaam weer opgevoerd. Dan is de tijd van luieren, oliebollen eten en keuvelen met de familie helaas voorbij. We vallen terug in onze ingesleten patronen van werken, sociale activiteiten bijwonen, het huis onderhouden, sporten en onze kinderen van de ene naar de andere vereniging chaufferen. Ik hoor weinig mensen zeggen dat ze daar naar uitkijken. Het vertragen had juist nog wel wat langer mogen duren. Wat zeg ik, het zou voor altijd mogen duren. Waarom moeten we onszelf de rest van het jaar gestrest en opgejaagd voelen? Waarom hebben we nog steeds niet geleerd dat niemand een onuitputtelijke bron van energie heeft, en er balans nodig is om gezond te blijven? Dit zijn een paar van mijn mijmeringen die ik vaak heb wanneer het oude jaar bijna voorbij is. Voor mijn gevoel ligt de druk nog steeds te hoog, zijn er nog teveel mensen die zich hierdoor mentaal en fysiek niet goed voelen, en blijven we de aarde te veel geweld aandoen door onze snelle manier van leven. Er is werk aan de winkel, en dat zal waarschijnlijk altijd zo blijven. Genoeg om over te schrijven in ieder geval. 

Verbondenheid op afspraak

Vandaag mijmer ik vooral over het belang van echte verbinding. De verbinding is tijdens de feestdagen meer aanwezig, en dat voelt geruststellend. Wanneer ik met de hond naar buiten ga, zie ik mensen binnen gezellig tafelen en plezier maken. Op straat steken kinderen vuurwerk af en rennen ze in groepjes door het dorp. Koppeltjes lopen hand en hand en strijken neer op een verwarmd terras voor een glas glühwein. De sfeer is zoveel warmer en gezelliger dan normaal. We willen bij de mensen zijn bij wie we ons veilig en geliefd voelen. Bij familie, of bij de familie die we zelf hebben gekozen. Waar we echt onszelf kunnen zijn en waar het masker mag vallen. Kerst staat voor liefde, hoop en verlossing, maar ook voor licht in de duisternis en verbondenheid.

Deze saamhorigheid is vooral voelbaar tijdens de donkere dagen, omdat ze collectief gemarkeerde momenten zijn. De maatschappij staat ons dan even toe om zachter te zijn, te vertragen en verbinding centraal te zetten. Daarbuiten wordt iets anders beloond. Productiviteit, snelheid, efficiëntie, succes en zelfstandigheid. De feestdagen vormen een veilige uitzondering, waarbij onze menselijkheid even naar boven mag komen. Vroeger waren er meer gedeelde momenten in het jaar die betekenis en verbondenheid markeerden. Nu zijn er nog maar een paar over, en die dragen ineens alles. Liefde, hoop, licht, samenzijn: we proppen het in een korte periode, omdat er elders weinig ruimte voor is. Misschien wringt het daarom zo. Omdat hetgeen wat we tijdens deze dagen zoeken geen seizoensgebonden behoefte is, maar een basisbehoefte. En het confronteert ons met de vraag: waarom mag dit alleen nu? Waarom krijgen we zo beperkt de tijd om verbinding te maken met de mensen die écht belangrijk zijn in ons leven? 

We hebben elkaar gesproken 

Gedurende het jaar komen we veel mensen tegen en voeren we nietszeggende gesprekken. Smalltalk bij vergaderingen en werkborrels, sociale verplichtingen bij verenigingen, casual ontmoetingen in de buurt, netwerk en kennismakingsmomenten, of even snel hallo zeggen bij school of sportactiviteiten. Je leert mensen oppervlakkig kennen, maar er ontstaat geen echte band. Het zijn vluchtige uitwisselingen zonder connectie. Een heel jaar vol contacten, maar zonder inhoud. Al deze gesprekken kosten veel tijd en energie. Gesprekken met mensen die er niet voor je zullen zijn wanneer je ziek of kwetsbaar bent. Iemand met een groot netwerk, kan zich dus nog steeds ongelukkig en eenzaam voelen. Daarom is het belangrijk om prioriteiten te stellen en aandacht te geven aan de mensen die er echt toe doen.

De mensen die je leven vullen

Verbonden blijven met de mensen die echt belangrijk zijn, vraagt meer dan alleen aanwezig zijn tijdens feestdagen of bijzondere momenten. Het is een keuze die je het hele jaar door maakt, met kleine handelingen en bewuste aandacht. Je kan er zelf voor zorgen dat je relaties blijven groeien en bloeien.

Prioriteiten stellen

Om te beginnen is het van belang om in te zien dat je niet met iedereen diep verbonden kunt zijn. Je kunt niet iedereen op hetzelfde niveau kennen en waarderen. Kies een kleine kring van mensen die er echt toe doen en investeer daar consequent in. Dat betekent dat je soms andere uitnodigingen moet laten schieten. Het is verleidelijk om overal "ja" op te zeggen en iedereen toe te laten in je sociale kring, maar in werkelijkheid slurpt het je tijd op en verdwijnt de aandacht voor de mensen die er écht toe doen. Echt verbonden zijn betekent keuzes maken: sommige contacten blijven vluchtig, anderen verdienen diepte. Wie krijgt jouw aandacht, en wie niet? Door bewust te kiezen voor de belangrijke mensen in jouw leven, maak je ruimte vrij voor warmte, steun en echte verbondenheid.

Stel jezelf de volgende vragen om te bepalen wie prioriteit verdient in jouw leven.

• Wie is er voor mij als het moeilijk wordt?

• Bij wie kan ik echt mezelf zijn?

• Wie geeft energie in plaats van neemt?

• Wie waardeer ik en wie waardeert mij terug?

• Met wie kan ik diepgang hebben?

Maak verbinding onderdeel van je routine

Iedere dag doen we dezelfde dingen. Tanden poetsen, eten, het bed opdekken en de het schone servies inruimen. Verbinding zoeken zou prima in deze routine kunnen passen. Het hoeft niet groots te zijn. Een belletje of appje volstaat. Daarnaast zou je een activiteit kunnen laten terugkomen. Bijvoorbeeld een wekelijkse wandeling, of een maandelijks etentje. Klein en zonder poespas werkt beter dan zeldzame ontmoetingen.

Zeg vaker nee tegen wat oppervlakkig is

We beseffen vaak pas te laat hoeveel kostbare tijd we hebben verspild aan nietszeggende contacten die ons niks brachten, behalve een volle agenda. Vraag jezelf bij de volgende uitnodiging eens af: brengt dit me dichter bij iemand, of verder weg van wie belangrijk is? Verbinding vraagt soms om bewust afstand nemen van sociale ruis.

Diepgang is soms ongemakkelijk

Echte diepgang vraagt meer dan alleen gezelligheid. Diepgang vraagt om eerlijkheid. Eerlijke gesprekken confronteren ons met onszelf. Oppervlakkige gesprekken houden het veilig en raken onze kwetsbare kant niet aan. Zodra een gesprek dieper gaat, kunnen er gevoelens naar boven komen. Diepgang laat soms ook pauzes vallen en vraagt daarom aan geduld. Er is niet meteen een grap, oplossing of antwoord. Stilte voelt in onze cultuur al snel als falen, terwijl het juist ruimte geeft om beter na te denken over hoe je zal gaan reageren. Ook vraagt diepgang aanwezigheid. Je kunt niet half luisteren, niet ondertussen scrollen, niet alvast nadenken over je volgende punt. Dat volle aanwezig zijn is intens en onwennig, maar zorgt voor een sterkere relatie met je dierbaren.

De mensen die blijven als het schuurt, luisteren zonder een oplossing te geven en een stilte durven te laten vallen, zijn de degenen die je dichtbij wilt houden.

Wees zelf het voorbeeld

Wacht niet tot de ander contact opneemt. Stuur een berichtje, geef iemand een belletje, sta stil bij belangrijke gebeurtenissen, deel iets persoonlijks en vraag door. Verbinding ontstaat niet vanzelf, iemand moet beginnen. Sommige mensen nemen van nature minder initiatief. Dat kan komen door karakter, levensfase, drukte of simpelweg een andere communicatiestijl. In zulke gevallen kan het prima zijn dat jij iets vaker degene bent die contact opneemt.

Nuance: verbinding vraagt initiatief, maar geen eenrichtingsverkeer. Als er vanuit de ander nauwelijks beweging terugkomt (en dit niet tijdelijk is), is het oké om opnieuw prioriteiten te stellen. Je kunt er dan voor kiezen om hem of haar niet in je innerlijke kring te plaatsen en aandacht te geven aan de mensen die wel moeite doen voor de relatie.

Misschien is dit uiteindelijk waar het om draait: durven kiezen in een wereld die altijd méér vraagt. Niet iedereen hoeft dichtbij te komen, niet elke uitnodiging verdient een ja. Tijd is geen onuitputtelijke bron en aandacht al helemaal niet. Wie je je tijd geeft, geef je een plek in je leven. Misschien beseffen we pas hoe kostbaar dat is wanneer het stil wordt en duidelijk wordt wie er werkelijk blijft. Wie heb jij dan nog naast je staan?